Maandag aanwezig bij de Dag van de Volkshuisvesting in Nieuwegein en dinsdag bij het gesprek Toneelschrijven in een veranderende wereld in Frascati in Amsterdam. Hoe veranderend is die wereld eigenlijk. Het draait vooral om perspectief. Op beide dagen klonk de wens om los te komen uit vaste denkpatronen. Maar hoe doe je dat?
Vastzitten lijkt de leidraad. In het Frascati lag de vraag of wij misschien nu gewoon te veel weten en horen over de wereld en of dat ons verlamt. Ook in Nieuwegein leek de hoeveelheid aan ‘rekening houden met’, plannen bijna te bevriezen, nog voordat er een schop in de grond was gegaan.
Weten we te veel? Of weten we juist teveel binnen onze eigen bubbel? Zijn algoritmen al zo afgestemd dat we telkens hetzelfde horen en dat potentiële oplossingen onzichtbaar blijven? Horen we te weinig van andermans perspectieven, zodat we onze eigen ideeën niet kunnen bijschaven? Leven we allemaal in onze eigen klankkast?
Verandering in onze huidige wereld betekent ook loslaten. Voor alle nieuwe dingen, moet je ook dingen achterlaten. Dat vraagt naast aandacht voor het nieuwe, ook aandacht voor het rouwproces van het verlies om het oude. Hoe bereid we zijn om los te laten, hangt samen met de ruimte die we krijgen om afscheid te nemen – en met de hoop die het nieuwe biedt.
De huidige status quo is status quo: stilstand omdat het vertrouwd is en vooral omdat we geen vervanger hebben. Als samenleving zijn wij toe aan een nieuw verhaal. Niet drastisch anders, wel een nieuwe richting. Een verhaal dat ons goed laat lijken, want pas achteraf weten we wat het echte verhaal geworden is. Een verhaal dat we graag delen omdat iedereen zich betrokken voelt. Een verhaal dat met echte resultaten komt, die laten zien dat het verhaal ook echt haalbaar is. Resultaten die we graag met elkaar delen, want zo voelen wij ons nog steeds betrokken.
De verhalen waar ik blij van wordt zijn die van initiatiefnemers die verder kijken. Zoals Samen Slim dat inzet op brede welvaart: wonen, werken en leven in één wijk, zodat wij minder reizen (minder CO2), elkaar vaker zien (betere sociale relaties, langer gezonder leven) en makkelijker elkaar kunnen helpen (lagere zorgkosten). Net als de groeiende aandacht voor gemeenschappelijk wonen, waarbij bewoners gelijkwaardige zeggenschap hebben over hun gebouw en leven, en door delen betaalbaarder wonen. En de support voor Zoöp, een concept waarin organisaties en gemeenschappen een vertegenwoordiger hebben voor de natuur. Mens en niet-mens zijn hier gelijkwaardig, en dragen zo bij aan ecologische regeneratie.
In alle voorbeelden wordt de status quo doorbroken. Economische groei maakt plaats voor sociale groei, inclusiviteit en een gezonder leven. Met meer zeggenschap over jouw eigen plek en leven. Vertel mij eens: heb je hiermee een stapje teruggezet of juist iets gewonnen?
©Foto: Job Gerlings, project Michi-Noeki in Oosterparkwijk in Groningen, gepresenteerd op de expositie Rechtvaardige Stad in het Van Eesterenpaviljoen 2025.