Na niet vier, maar vijf jaar keert de vierjaarlijkse buitenkunstexpositie Sonsbeek terug naar Arnhem. De vorige editie verdronk bijna in het rumoer en interne discussies: wie mocht er gehoord worden, wie werd daadwerkelijk gehoord, en hoe werd er geluisterd? Curatoren Amira Gad en Christina Li bouwen voort op deze vragen en verdiepen ze. Voor hen staat centraal: wie mag herinnerd worden, en wie herinnert? In een wereld waar gedeelde waarden, vrede en natuur onder druk staan, benadrukken zij het belang van erkenning voor ieders bestaan.
In hun startdocument schrijven Gad en Li: “Met Sonsbeek 2026 streven we [ernaar] een ruimte te creëren waar herinnering en geheugen levend, generatief en gedeeld kunnen blijven.” Concreet betekent dit: verhalen vertellen en delen over het verleden, en vooral ook ruimte bieden aan meerdere perspectieven en manieren om ieders verhaal waardigheid te geven. Juist in een tijd waarin zoveel mensen worden uitgesloten, niet gehoord of zelfs vernietigd, is dit cruciaal.
Gad en Li willen dit thema vormgeven met achttien kunstenaars die ervaring hebben met buitenkunst. Buitenkunst dringt immers het leven van anderen binnen – mensen die niet om jouw verhaal hebben gevraagd, maar wel een mening hebben, of dat nu bevestigend, afwijzend of onverschillig is. Kunst in de openbare ruimte roept vaak een actief en levendig debat op, en daar moeten makers, curatoren en de stad op voorbereid zijn.
De deelnemende kunstenaars
Onder de achttien makers bevinden zich opvallende namen. Voor Nederland is Loesje wellicht de bekendste: met haar prikkelende teksten is ze al decennia een vast onderdeel van het Nederlandse straatbeeld. Altijd met een mening, vaak met humor en een knipoog. Omdat Loesje in Arnhem is opgericht, wordt deze editie voor haar een thuiswedstrijd.
Het werk van Korakrit Arunanondchai draait om verhalen, geschiedenis en zichtbaarheid. Hij won de Ammodo Tiger Short Award tijdens het International Film Festival Rotterdam met With history in a room filled with people with funny names 4. Arunanondchai maakt films en multimedia-installaties waarin hij geschiedenis, persoonlijke beleving en fantasie samensmelt. Zo brengt hij meerdere perspectieven samen in één verhaal.
De Nederlandse Fanja Bouts combineert in haar installaties ecologie, de representatie van het ‘meer-dan-menselijke’, milieuvernietiging en de gevolgen van het late kapitalisme – steeds doorspekt met zwarte humor. Haar tien meter lange gebreide wandkleed A largely distorted yet surprisingly ordered map of regular irregularities: a dense description of the present-day history of the future oogstte veel lof tijdens haar afstuderen in 2023.
Ook Forensic Architecture richt zich op ecologie en een rechtvaardigere wereld. Met onderzoek naar ecocide (massale natuurvernietiging) en ongelijkheid brengen zij grootschalige misstanden in beeld die vaak juridisch zijn ingebed. Hun werk draait om het zichtbaar maken van verhalen van mens en natuur die anders worden weggedrukt – een thema dat naadloos aansluit bij Sonsbeek 2026.
Sahej Rahal onderzocht eerder in Kosovo fictie en fantasie als middel om alternatieve verhalen te vertellen, tijdens Manifesta 14 in 2022. Met zijn installaties speelt hij met de ‘wat als’-gedachte: wat als de wereld er anders uitziet? Wat als wij anders handelen? Rahal ziet vrije gedachten, los van de werkelijkheid, als een manier om uit vastomlijnde denkwijzen te breken.
Naast Loesje, Korakrit Arunanondchai, Fanja Bouts, Forensic Architecture en Sahej Rahal werken ook de volgende kunstenaars mee aan Sonsbeek 2026: Larry Achiampong, Álvaro Barrington, Femke Herregraven, Afaina de Jong, On Kawara, Jumana Manna, Jota Mombaça, nasa4nasa, Ipeh Nur, Puppies Puppies (Jade Guanaro Kuriki-Olivo), Mounira Al Solh, Anne-Mie Van Kerckhoven en Esma Yiğitoğlu. Samen vertegenwoordigen zij een breed scala aan disciplines, van beeldende kunst en film tot performance en onderzoek, en dragen zij bij aan het verkennen van herinnering, gedeelde verhalen en ons collectieve bestaan.
Sonsbeek 2026 vindt plaats in Arnhem in het park Sonsbeek en meerdere locaties in de stad. Deze kunstmanifestatie kun je bezoeken van 2 juli t/m 11 oktober 2026. Wij organiseren excursies naar deze kunstmanifestatie en jij kunt mee. Kijk hier voor de data en om je in te schrijven: Excursie - Kunstmanifestatie Sonsbeek, Arnhem.
Afbeeldingen: ©KaperGerlings Instituut. Werken met de klok mee, startend links boven: Mithu Sen - UnMythU unquantize, 2018-2024; Jennifer Tee - Respire, 2021; Raumlabor - Deep encouter, 2021
